Tân cổ giao duyên:Kim Vân Kiều - Nguyễn Du
Hiển thị các bài đăng có nhãn Nguyễn Du. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Nguyễn Du. Hiển thị tất cả bài đăng
Thứ Năm, 30 tháng 9, 2010
Thứ Tư, 29 tháng 9, 2010
072 - Hợp xướng Truyện Kiều - PHƯƠNG NAM PHIM phát hành
Hợp xướng Truyện Kiều,
Thơ: Đại Thi hào NGUYỄN DU,
Âm Nhạc: VŨ ĐÌNH ÂN,
Cố vấn nghệ thuật Giáo sư Nhạc sĩ CA LÊ THUẦN,
Biểu diễn Ban hợp xướng Thạch Đà và Suối Việt, Nghệ sĩ ưu tú Nhất Sinh, Ca sĩ Hoài Phương, Nhóm Mặt trời mới, Vũ Đoàn Phương Việt, Điều khiển chương I & III: Nhạc sĩ Nguyễn Bách, Điều khiển chương II: Tác giả, Nhạc sĩ Vũ Đình Ân;
PHƯƠNG NAM PHIM phát hành
Chương 1: A. Giới thiệu gia thế và tài sắc nàng Kiều
http://www.youtube.com/watch?v=YoH48aTx88I&feature=channel
Chương 1: B. Nàng Kiều gặp Kim Trọng
http://www.youtube.com/watch?v=RNFhUYRKh00&feature=channel
Chương 1: C. Nàng Kiều đính ước cùng Kim Trọng
http://www.youtube.com/watch?v=Wr5OSTNpiiU&feature=channel
Chương 2: A. Nàng Kiều bán mình chuộc cha
http://www.youtube.com/watch?v=UhgbYZYYWz4&feature=channel
Chương 2: B1. Nàng Kiều gặp Mã Giám Sinh
http://www.youtube.com/watch?v=EFSsQFDZsio&feature=channel
Chương 2: B2. bị Sở Khanh lừa, C. gặp Thúc Loan, bị Hoạn Thư đày đọa
http://www.youtube.com/watch?v=U4gijJtjqKk&feature=channel
Chương 2: D. Nàng Kiều gặp Giác Duyên sư trưởng
http://www.youtube.com/watch?v=JK-I0hDb_j4&feature=channel
Chương 2: E (1) Nàng Kiều vào lầu xanh lần thứ hai
http://www.youtube.com/watch?v=SJeT_ZtnYOc&feature=channel
Chương 2: E (2) Nàng Kiều gặp Từ Hải
http://www.youtube.com/watch?v=WZLw4SV2yi0&feature=channel
Chương 2: F.Nàng Kiều gặp quan Hồ Tôn Hiến
http://www.youtube.com/watch?v=Ig6PfTKQm4w&feature=channel
Chương 2: G. Nàng Kiều nương nhờ cửa Phật
http://www.youtube.com/watch?v=XFUD64GB908&feature=channel
Chương 3: Tình chị duyên em (hết)
http://www.youtube.com/watch?v=WR5IqXlD314&feature=channel
NguyetHan
http://nguyethan.wordpress.com/
Thơ: Đại Thi hào NGUYỄN DU,
Âm Nhạc: VŨ ĐÌNH ÂN,
Cố vấn nghệ thuật Giáo sư Nhạc sĩ CA LÊ THUẦN,
Biểu diễn Ban hợp xướng Thạch Đà và Suối Việt, Nghệ sĩ ưu tú Nhất Sinh, Ca sĩ Hoài Phương, Nhóm Mặt trời mới, Vũ Đoàn Phương Việt, Điều khiển chương I & III: Nhạc sĩ Nguyễn Bách, Điều khiển chương II: Tác giả, Nhạc sĩ Vũ Đình Ân;
PHƯƠNG NAM PHIM phát hành
Chương 1: A. Giới thiệu gia thế và tài sắc nàng Kiều
http://www.youtube.com/watch?v=YoH48aTx88I&feature=channel
Chương 1: B. Nàng Kiều gặp Kim Trọng
http://www.youtube.com/watch?v=RNFhUYRKh00&feature=channel
Chương 1: C. Nàng Kiều đính ước cùng Kim Trọng
http://www.youtube.com/watch?v=Wr5OSTNpiiU&feature=channel
Chương 2: A. Nàng Kiều bán mình chuộc cha
http://www.youtube.com/watch?v=UhgbYZYYWz4&feature=channel
Chương 2: B1. Nàng Kiều gặp Mã Giám Sinh
http://www.youtube.com/watch?v=EFSsQFDZsio&feature=channel
Chương 2: B2. bị Sở Khanh lừa, C. gặp Thúc Loan, bị Hoạn Thư đày đọa
http://www.youtube.com/watch?v=U4gijJtjqKk&feature=channel
Chương 2: D. Nàng Kiều gặp Giác Duyên sư trưởng
http://www.youtube.com/watch?v=JK-I0hDb_j4&feature=channel
Chương 2: E (1) Nàng Kiều vào lầu xanh lần thứ hai
http://www.youtube.com/watch?v=SJeT_ZtnYOc&feature=channel
Chương 2: E (2) Nàng Kiều gặp Từ Hải
http://www.youtube.com/watch?v=WZLw4SV2yi0&feature=channel
Chương 2: F.Nàng Kiều gặp quan Hồ Tôn Hiến
http://www.youtube.com/watch?v=Ig6PfTKQm4w&feature=channel
Chương 2: G. Nàng Kiều nương nhờ cửa Phật
http://www.youtube.com/watch?v=XFUD64GB908&feature=channel
Chương 3: Tình chị duyên em (hết)
http://www.youtube.com/watch?v=WR5IqXlD314&feature=channel
NguyetHan
http://nguyethan.wordpress.com/
Thứ Bảy, 5 tháng 12, 2009
25 - THE TALE OF KIEU - Nguyen Du
I. Biography of Nguyen Du--Born 1766 into a very learned family --Father had been a prime minister in the Le Dynasty --His brothers were high ranking officials in the Le Dynasty II. Historical Situation By the end of the 18th century, the Le Dynasty, after almost 300 years on the throne, had been weakened. The king of Le was like a puppet. Power in the country was shared by two big families: The Trinh family to the North and the Nguyen family in the South. The country was at war; the two families fought each other for the power and the king did nothing. The national hero, Nguyen Hue from the Tay Son (Qui Nhon) defeated both the Nguyen family and the Trinh family. Afterward the last king of the Le Dynasty, Le Chieu Thong, went to China to beg for help. He asked the King of China (Thanh Dynasty), King Cau Long, to send troops to Viet Nam to help him gain back the throne of his ancestors. In 1789 Thanh's troops were also defeated by Nguyen Hue, and he became a King by the name of Quang Trung. Nguyen Du and his family had tried to follow Le Chieu Thong (to China), but they had to stay in Viet Nam. They were loyal to the former king of Le and were afraid of the Nguyen Dynasty which took over in 1802. Nguyen Anh overthrew the Tay Sons and he became the new king [the first of the Nguyen Dynasty which continued until Bao Dai abdicated in 1945-ed. note] by the name of Gia Long. Gia Long asked Nguyen Du to join the new government. It was against Nguyen Du's willingness, but he had no choice. III. The Concept The Vietnamese are a very learned people and were deeply influenced by the concepts of King-Master-Father of the great Chinese philosopher, Confucius. [He taught that] you must be loyal to your king-no matter what. Nguyen Du and his family had benefited a lot from the former Le Dynasty, which explains why Nguyen Du was unwilling to join the new government. He considered it an act of disloyalty to the former king. As a learned man, he was afraid of being disregarded by the people of his time and felt it would bring shame to his family name, because he was being faithful to the concepts of Confucius. IV. Kieu's Story(Also titled the equivalent of The New Scream that Cuts Your Guts) In order to explain his situation, Nguyen Du was inspired by the story of KIM VAN KIEU by a Chinese author, Thanh Tam Tai Than (pen name). The story had three main characters: Kim Trong, Thuy Van, and Thuy Kieu. The culture of Viet Nam was deeply influenced by Chinese culture. But if we believe that Nguyen Du was only translating the Chinese original we would be mistaken. Nguyen Du only wanted to borrow that story to convey his concept, his situation, his memory of the dynasty that had been lost. Furthermore the story was written in [the Vietnamese] 6-8 verse. It was a very popular verse form and everyone, from farmers to learned men, could understand it. SIMILARITIES BETWEEN KIEU AND THE AUTHOR NGUYEN DU
This is the story of a young lady named Vuong Thuy Kieu. Kieu was very beautiful and learned as well. She was born into a well-educated family, and she was in love with a young man, Kim Trong. Then disaster fell on her family. Her father and her brother were imprisoned. In order to solve the family's problem, she had no choice but to sell herself. From then on, catastrophe after catastrophe fell on her. She had to follow her fate: being cheated, two times being held in a pleasure house (whorehouse) as a singer, concubine, servant. We may say this is a sad story of a talented lady who had bad fate. In this story Nguyen Du wanted to tell us through the fate of Kieu to be widened into the fate of human beings in the wicked feudal society along with its cruelties and injustice. He wanted to scream out loud, a scream that breaks our heart. Thus the title of the story DOAN THANH TAN THANH, or as it is more popularly known, KIEU's STORY. Nguyen Du's inspiration: Nguyen Du tried to explain to us that disaster that befell Kieu is the conflict between talent and fate [See opening lines of the story]. Kieu had to endure a lot of suffering and hardship because she is beautiful and talented. The more you are talented, the more bad luck may strike you. To Nguyen Du to settle this conflict, the matter of the heart must come into being. By the end he wrote that the heart is three times more important than the talent. The inspiration of Nguyen Du's was the inspiration of considering men's fate. How could men live in a society full of injustice and cruelties? Kieu was built in the image of perfection, she was the essence of desirability by men. Kieu was not only beautiful, she was also talented. In one word she was the perfect combination of beauty and talent. Such a lady must have a good life with happiness but because she was living in an unjust, cruel,wicked society, all that she got was turning against her and she fell victim to a disaster that destroyed her. Kieu had become a victim of the society. But she never accepted her fate; she was always fighting against it. There was a rebel in Thuy Kieu. We may say that the more she fought the more she failed, and as she became aware of her fate, her failure became more bitter. Nguyen Du was writing Kieu's story with his blood and his tears. V. The Kieu Story and the Vietnamese People
VI. ConclusionTo solve everything the matter of the heart comes into being; righteous people will overcome everything toward a better life. MANY THANKS TO A WONDERFUL TEACHER. Transcribed with permission of Mr. Tien - JKS
PART I -- Lecture -- pp. 3-67 -- Kim Trong & Scholar Ma Section WHY STUDY KIEU? I think the logical place to start is with this passage from Alexander Woodside's "The Historical Background," (xi-xviii) which serves as a preface to the referenced text: To the Vietnamese people themselves, THE TALE OF KIEU is much more that just a glorious heirloom from their literary past. It has become a kind of continuing emotional laboratory in which all the great and timeless issues of personal morality and political obligation are tested and resolved (or left unresolved) for each new generation. Western readers who are curious about Vietnam and the Vietnamese may well gain more real wisdom from cultivating a discriminating appreciation of this poem than they will from reading the entire library of scholarly and journalistic writings upon modern Vietnam which has accumulated in the West in the past two decades. (xi) Strong words those; I cannot add to them except to say that an understanding of modern Vietnam, and the roles of Americans and Vietnamese in the recent conflict, is one of the aims of this critical thinking course. A powerful idea that we might understand the recent past by going to the beginning of the nineteenth century. I am reminded of Maxine Hong Kingston's comments to me that by studying war today "we are preventing wars a thousand years from now." (PREVENTING WARS A THOUSAND YEARS FROM NOW, May 1994 taped interview with MHK, on reserve in the Open Media Lab of the LRC). I suppose a secondary aim is to assist our Vietnamese (and Chinese in view of the sources of Nguyen Du's work) students to retain an important part of their culture, and to help non-Asian students to understand our fellows. ORGANIZATION OF THE WORK This is fairly straightforward and is illuminated in the introduction by Thong on page xxix. There is a general introduction from pages 3-9 where we meet the Vuong family and the deceased muse Dam Tien, who, although she is only a spirit will eventually speak to Kieu, and who has a real perfume fragrance. The intro. is critical and bears several readings (My recommendation for those of you who are reading this for the first time is that you do a quick read all the way through and then go back and do an analysis in each section, doing a more careful reading and using the wonderful endnotes). It is the detailed introduction to Van and Kieu and young Vuong, and it introduces a number of themes that resonate throughout the work. Notice also that there is a god in the work whom Kieu addresses on p.7. On page 9, after the break we meet the "youthful scholar," Kim Trong, who is an admirable first love for Kieu.
Scholar Ma and his wife, Dame Tu, are very evil characters (not without some comic relief somewhat reminiscent of the Thenardiers in LES MIS). Note the commingling of the flower, nature, and sexual imagery on pp. 43-45 et. passim.. The melancholy family leave-taking on pp. 47 inspired a playlet put on by my students in Viet Nam in the summer of l998, which was keenly appreciated by the Vietnamese students in their audience at the University of Forestry and Agriculture in Thu Duc, Viet Nam.
(The alternate translation is a prose translation, KIM VAN KIEU, five copies of which are on reserve in the DeCillis Collection, along with several copies of TRUYEN KIEU, in Vietnamese. If you are really into KIEU, and I hope you will be, check out a copy of the prose translation and compare some of the footnotes. While the superiority of the Huynh Sanh Thong translation will readily become apparent, the alternate translation will shed additional meaning for serious students. :-) The prose translation is published in Viet Nam, is titled KIM-VAN-KIEU. and is translated by Le Xuan Thuy. ) KIEU II -- Lecture -- pp. 67-113 Thuc Ky Tham Section In the introduction, pp. xxx-xxxi , Huynh Sanh Thong starts off by saying that "The love between Kieu and the weak willed Thuc eventually matures into a deep attachment, but sexual attraction is its main ingredient. Thuc meets Kieu as a customer of the brothel. Once again the plot evolves based on the departure of a parent, Thuc's father journeying home by "a stroke of timely luck" (67). While the relationship is a sexual one it soon includes music, poetry, and chess. Kieu then takes up the notion of her responsibility and Thuc's and urges that there is no future in their relationship given Thuc's attachment to his first wife and she proceeds to forecast all of the doom that will (and does) befall them if they continue. Thuc's argument on p. 71 is that these matter-and Miss Hoan-- are all far away and she should pay them no heed, and as a measure of his serious intent he buys her out of the brothel, and they live together for 6 months until Thuc's father returns. And here the wrath of the father that Kieu had foretold comes home with a vengeance and a trip to the judge. The father turns them into a judge and it here that Kieu must make a moral choice, choosing to accept punishment for her deeds, or return to the brothel. She replies with grace "I shall endure the thunder of the law" (75). Here she is beaten as Thuc is forced to watch. Thuc's pain is so intense that the Judge's heart is moved, and he shows mercy and orders a wedding. (I am reminded of Shakespeare's Portia in THE MERCHANT OF VENICE dispensing justice and mercy in a European society, that is younger than the Asian societies here. Where is this in American literature?) Old Thuc's heart is softened also BUT they still have, as Kieu has also foretold, Miss Hoan to deal with-- and her mother!! Miss Hoan is one of the strongest characters in the novel, physically violent and with a malicious cunning that guarantees that Kieu will be punished sorely for her deeds. On Kieu's urging Thuc returns to his wife (79) and we see, especially on p. 83 his weak will that Thong started us off with. His refusal to reveal his relationship with Kieu which was the purpose of his journey shows how weak he is and we as reader experience the dramatic irony of knowing what Miss Hoan knows and what her intent is.
On p. 91 we meet another young girl (cf. Ma Kieu in Part I) who befriends and advises Kieu who is now in the service of Miss Hoan, and the Buddhist notion of karma/justice/responsibility is repeated "Perhaps you must atone for some past sin" (91). But she then continues "but malice [Miss Hoan] brought you here, and not pure chance" (91). This text is so rich you can almost stop anywhere and do a textual analysis-- which is also why the Vietnamese fortune tellers can randomly select any line and tell a fortune from it. Eventually Miss Hoan softens--although this becomes a necessary plot point for what is to follow--but not before continuing her own plot to humiliate her husband and Kieu by having Kieu wait in them and play music for them together. Miss Hoan finally lets up a bit on p. 99 and grant Kieu's request to become a Nun. Conveniently there is a shrine in the garden that Kieu can be cloistered in, just close enough for Thuc to sneak over to, which he does, all of the time observed by his wife. But the reunion of Thuc and Kieu is quite beautiful and Kieu merely asks his help in her escape. She is willing to forego their own happiness and leave him with Miss Hoan. But alas, Miss Hoan has overheard it all, and Kieu is left no choice but to escape. Like Valjean leaving the Bishop of Digne's house, she takes the silver as she goes. We next meet the character of Giac Duyen who would make for an interesting paper. I am still not sure what to make of her. A prioress, she instructs Kieu in what nuns are supposed to do and all is well until a pilgrim sees the silver and identifies it as Miss Hoan's . Kieu confesses and Giac asks a neighboring family to provide shelter for Kieu. Alas, "Dame Bac soon proved a colleague of Dame Tu" (109) and Kieu is back in a brothel again. I remain confused by the apparent marriage to Bac Hanh (whose first name means "false") but he is a parallel to Scholar Ma. Indeed the # of times that Kieu is married is a mystery to me. I hear various reports from 2-9 and a textual examination must be aided by more cultural expertise than I possess. Perhaps some of our students have some answers. The final line worth mentioning in this section "O Great Potter's Wheel, how you treat womanhood (112) certainly sums up one of the major themes of this work, and reminds me of Maxine Hong Kingston's vignette in CHINA MEN called "On Discovery." So much for Thuc Ky Tham and Miss Hoan--though we shall see them again. Time to turn our thoughts to Kieu's next great love, the soldier Tu Hai.
Giac Duyen takes her leave with a promise of a reunion within five years guaranteed by another seer, Tam Hop. And in that five years Tu Hai is victorious in many battles, accompanied by his first lady, Kieu. The partnership is taken advantage of by Lord Ho Ton Hien whose entreaties convince Kieu to convince Tu Hai that Ho will be an ally, not an enemy. Alas, the end of Tu Hai, because of Kieu's actions (I am reminded of The Moor of Venice & Desdemona, but in that case it was the Moor who was convinced of the wrong thing). We have already noted the powerful death of Tu Hai, and Kieu is once again in captivity, this time playing "Cruel Fate" on her lute for Lord Ho. And it appears that Kieu marries again (135), forced into it by her captor! And then we start back to the beginning with Kieu communicating with Dam Tien, lamenting her fifteen years of suffering under the cruel "wheels of fate" (137). The next part starts with Giac Duyen and the seer Tam Hop weighing the balance of Kim's actions "When judged for her past sins, Kieu must be charged/ with reckless love, but not with wanton lust" (139). Tam Hop continues: "She caused one death, but saved ten thousand lives./She knew right thoughts from wrong, fair deeds from foul./ Whose merits equal her good works in truth?"(139). Let's go back for a minute back to the opening stanza of the poem: A hundred years in this life span on earth/ talent and destiny are apt to feud./ You must go through a play of ebb and flow/ and watch such things as make you sick at heart/ Is it so strange that losses balance gains? / There is both the conflict of talent & destiny (individual actions versus fate) and the notion, explained in note 5 that "losses balance gains" refers to a "Chinese adage, which makes the common observation that no one is perfect or enjoys complete happiness, [which] has a Vietnamese equivalent in a folk saying: '[who] gets this loses that'" (169). In fulfillment of her dream, Kieu escapes from Lord Ho by jumping into the river- her second suicide attempt? - and after floating downstream is rescued by two fishermen who were there for the purpose of saving her and fulfilling Tam Hop's prediction of Kieu's and Giac Duyen's reunion within five years. And Dam Tien also appears again with a prediction, finally some good news: with many days ahead, you shall fulfill/ your great past love, reap future happiness./ (141) But what happened to Kim Trong, Kieu's great past love whom we last saw in Part I? (Their leave-taking is captured in another piece of lacquerware in the DeCillis Collection, which depicts Kieu and Van, Kim and young Vuong, Kim's horse and the mountains he will journey beyond. The next piece shows Kieu lamenting the absence of Kim. The third piece shows Kieu playing her pear shaped lute form Thuc, and the fourth Tu Hai, noted above) Kim had come back to the awful news of Kieu's departure and the plot summary in lines 2775 et. ff. is worth noting, but I will not summarize nor quote it here. Kim takes care of the family and sends emissaries looking for Kieu, and to assuage his grief, the family arranges for him to marry Van, which you will recall Kieu had asked Van to do. On page 149 Van dreams that she will be reunited with Kieu, and Old Do, a clerk whom we have not met before, summarizes Kieu's life. This summary leads Kim to find Thuc to get the rest of the story, which continues to the top of p. 153 at which Kim's supposed death by drowning in the river is reported.
My wish for you is the same as the author's. I hope you enjoy your study of this great work. Like all great works of literature it returns to you what you invest in it, and you should return to it ten years from now to measure your own change. Its words will still be the same. Please use the LISTSERV or FORUM -I will post the lectures there also which is a password protected area--to agree/disagree/comment. I have gotten responses so far ranging from "I could not put this book down" to "it is an immoral book that should not be taught in our class." I very much appreciate the comment about morality since this is a critical thinking course, and whether I agree with that opinion is not so important as whether YOU do. Later in the course I want us to consider the morality of American actions and Vietnamese actions in the war. This is kind of like the CLIFF'S NOTES. Now it is up to you to think critically. What are YOUR thoughts? -- JKS
|
| Thoughts From Kayoko Sato Have you ever heard of Musashi-bo Benkei? Tu Hai, in THE TALE OF KIEU, reminded me of this famous character in Japanese history. Benkei became avery faithful follower of the aristocratic warrior Yoshitsune. As a retainer, Benkei sacrificed his life to protect his master from the attacks ofYoshitsune's brother, Yoritomo. Even after being strapped with so many arrows and he was mortally wounded, he stood still, did not let the enemies go by and reach his master. Benkei's strong will to guard Yoshitsune kept his body "firm as rock and hard as bronze" (Du 131)--just like Tu Hai in the story--and this shows how devoted and committed he was. I feel that Benkei and Tu Hai were somewhat similar. I think not only was Benkei loyal to his master, but was proud of himself being a retainer of the great warrior who-- Benkei thought he was-- worth sacrificing his own life. And Tu Hai, who was very faithful to his wife Kieu, and who agreed with her to stop expanding his niche and to have a truce, was killed by the government-- his foe. Like Benkei, he stood still even after he was dead Both Benkei and Tu Hai died after all, but one thing that I caught a glimpse in their death was that both of them were loyal to the people who they loved, and they died proudly. My interpretation of Tu Hai may be wrong, but are they not they similar? I think it is very interesting. Regards, Kayo Sato |
P.S. I really enjoyed reading THE TALE OF KIEU (although it was pretty tough to understand!)
:-) RESPONSE: IF IT WERE EASY IT WOULD PROBABLY NOT BE GOOD.
Thứ Tư, 25 tháng 11, 2009
Part VI Kết - Câu (2938-3254)
Xót thay chiếc lá bơ vơ,
Kiếp trần biết giũ bao giờ cho xong?
Hoa trôi nước chảy xuôi dòng,
Xót thân chìm nỗi đau lòng hợp tan!
Lời xưa đã lỗi muôn vàn,
Mảnh hương còn đó phím đàn còn đây,
Đàn cầm khéo ngẩn ngơ dây,
Lửa hương biết có kiếp này nữa thôi?
Bình bồng còn chút xa xôi,
Đỉnh chung sao nỡ ăn n gồi cho an!
Rắp mong treo ấn từ quan,
Mấy sông cũng lội mấy ngàn cũng pha.
Dấn mình trong án can qua,
Vào sinh ra tử họa là thấy nhau.
Nghĩ điều trời thẳm vực sâu,
Bóng chim tăm cá biết đâu mà nhìn!
Những là nấn ná đợi tin,
Nắng mưa biết đã mấy phen đổi dờỉ
Năm mây bỗng thấy chiếu trời,
Khâm ban sắc chỉ đến nơi rành rành.
Kim thì cải nhậm Nam bình,
Chàng Vương cũng cải nhậm thành Phú dương.
Sắm xanh xe ngựa vội vàng,
Hai nhà cùng thuận một đường phó quan.
Xảy nghe thế giặc đã tan,
Sóng êm Phúc kiến lửa tàn Chiếc giang.
Được tin Kim mới rủ Vương,
Tiện đường cùng lại tìm nàng sau xưa.
Hàng châu đến đó bây giờ,
Thật tin hỏi được tóc tơ rành rành.
Rằng: "Ngày hôm nọ giao binh,
"Thất cơ Từ đã thu linh trận tiền.
"Nàng Kiều công cả chẳng đền,
"Lệnh quan lại bắt ép duyên thổ tù.
"Nàng đà gieo ngọc trầm châu,
"Sông Tiền đường đó ấy mồ hồng nhan!"
Thương ôi! không hợp mà tan,
Một nhà vinh hiển riêng oan một nàng!
Chiêu hồn thiết vị lễ thường,
Giải oan lập một đàn tràng bên sông.
Ngọn triều non bạc trùng trùng,
Vời trông còn tưởng cánh hồng lúc gieo.
Tình thâm bể thảm lạ điều,
Nào hồn tinh vệ biết theo chốn nào?
Cơ duyên đâu bỗng lạ sao,
Giác Duyên đâu bỗng tìm vào đến nơi.
Trông lên linh vị chữ bài,
Thất kinh mới hỏi: "Những người đâu ta?
"Với nàng thân thích gần xa, "
Người còn sao bỗng làm ma khóc người?"
Nghe tin nhơ nhác rụng rời,
Xúm quanh kể lể rộn lời hỏi tra:
"Này chồng này mẹ này cha,
"Này là em ruột này là em dâu.
"Thật tin nghe đã bấy lâu,
"Pháp sư dạy thế sự đâu lạ dường!"
Sư rằng: "Nhân quả với nàng,
"Lâm truy buổi trước Tiền đường buổi sau.
"Khi nàng gieo ngọc trầm châu,
"Đón nhau tôi đã gặp nhau rước về,
"Cùng nhau nương cửa bồ đề,
"Thảo am đó cũng gần kề chẳng xa.
"Phật tiền ngày bạc lân la,
"Đăm đăm nàng cũng nhớ nhà khôn khuây."
Nghe tin nở mặt nở mày,
Mừng nào lại quá mừng này nữa chăng?
Từ phen chiếc lá lìa rừng,
Thăm tìm luống những liệu chừng nước mây.
Rõ ràng hoa rụng hương bay,
Kiếp sau họa thấy kiếp này hẳn thôi.
Minh dương đôi ngả chắc rồi,
Cõi trần mà lại thấy người cửu nguyên!
Cùng nhau lạy tạ Giác Duyên,
Bộ hành một lũ theo liền một khi.
Bẻ lau vạch cỏ tìm đi,
Tình thâm luống hãy hồ nghi bảy phần.
Quanh co theo dải giang tân,
Khỏi rừng lau đã tới sân Phật đường.
Giác Duyên lên tiếng gọi nàng,
Phòng trong vội dạo sen vàng bước ra.
Trông xem đủ mặt một nhà:
Xuân già còn trẻ huyên già còn tươi.
Hai em phương trưởng hòa hai,
Nọ chàng Kim đó là người ngày xưa!
Tưởng bây giờ là bao giờ,
Rõ ràng mở mắt còn ngờ chiêm bao!
Giọt châu thánh thót quẹn bào,
Mừng mừng tủi tủi xiết bao là tình!
Huyên già dưới gối gieo mình,
Khóc than mình kể sự tình đầu đuôi:
"Từ con lưu lạc quê người,
"Bèo trôi sóng vỗ chốc mười lăm năm!
"Tính rằng sông nước cát lầm,
"Kiếp này ai lại còn cầm gặp đây!"
Ông bà trông mặt cầm tay,
Dung quang chẳng khác chi ngày bước ra.
Bấy chầy dãi nguyệt dầu hoa,
Mười phần xuân có gầy ba bốn phần.
Nỗi mừng biết lấy chi cân?
Lời tan hợp chuyện xa gần thiếu đâu!
Hai em hỏi trước han sau,
Đứng trông chàng cũng trở sầu làm tươi.
Quây nhau lạy trước Phật đài,
Tái sinh trần tạ lòng người từ bi.
Kiệu hoa giục giã tức thì,
Vương ông dạy rước cùng về một nơi.
Nàng rằng: "Chút phận hoa rơi,
"Nửa đời nếm trải mọi mùi đắng cay.
"Tính rằng mặt nước chân mây,
"Lòng nào còn tưởng có rày nữa không?
"Được rày tái thế tương phùng.
"Khát khao đã thỏa tấm lòng lâu nay!
"Đã đem mình bỏ am mây,
"Tuổi này gởi với cỏ cây cũng vừạ
"Mùi thiền đã bén muối dưa,
"Màu thiền ăn mặc đã ưa nâu sồng.
"Sự đời đã tắt lửa lòng,
"Còn chen vào chốn bụi hồng làm chi!
"Dở dang nào có hay gì,
"Đã tu tu trót quá thì thì thôi!
"Trùng sinh ân nặng bể trời,
"Lòng nào nỡ dứt nghĩa người ra đi?"
Ông rằng: "Bỉ thử nhất thì,
"Tu hành thì cũng phải khi tòng quyền.
"Phải điều cầu Phật cầu Tiên,
"Tình kia hiếu nọ ai đền cho đây?
"Độ sinh nhờ đức cao dày,
"Lập am rồi sẽ rước thầy ở chung."
Nghe lời nàng phải chiều lòng,
Giã sư giã cảnh đều cùng bước ra.
Một nhà về đến quan nha,
Đoàn viên vội mở tiệc hoa vui vầỵ
Tàng tàng chén cúc dở say,
Đứng lên Vân mới giãi bày một hai.
Rằng: "Trong tác hợp cơ trời.
"Hai bên gặp gỡ một lời kết giao.
"Gặp cơn bình địa ba đào,
"Vậy đem duyên chị buộc vào cho em.
"Cũng là phận cải duyên kim,
"Cũng là máu chảy ruột mềm chớ sao?
"Những là rày ước mai ao,
"Mười lăm năm ấy biết bao nhiêu tình!
"Bây giờ gương vỡ lại lành,
"Khuôn thiêng lừa lọc đã đành có nơi.
"Còn duyên may lại còn người,
"Còn vầng trăng bạc còn lời nguyền xưa.
"Quả mai ba bảy dương vừa,
"Đào non sớm liệu xe tơ kịp thì."
Dứt lời nàng vội gạt đi:
"Sự muôn năm cũ kể chi bây giờ?
"Một lời tuy có ước xưa,
"Xét mình dãi gió dầu mưa đã nhiều.
"Nói càng hổ thẹn trăm chiều,
"Thà cho ngọn nước thủy triều chảy xuôi!"
Chàng rằng: "Nói cũng lạ đời,
"Dẫu lòng kia vậy còn lời ấy sao?
"Một lời đã trót thâm giao,
"Dưới dày có đất trên cao có trời!
"Dẫu rằng vật đổi sao dời,
"Tử sinh cũng giữ lấy lời tử sinh!
"Duyên kia có phụ chi tình,
"Mà toan sẻ gánh chung tình làm hai?"
Nàng rằng: "Gia thất duyên hài,
"Chút lòng ân ái ai ai cũng lòng.
"Nghĩ rằng trong đạo vợ chồng,
"Hoa thơm phong nhị trăng vòng tròn gương.
"Chữ trinh đáng giá nghìn vàng,
"Đuốc hoa chẳng thẹn với chàng mai xưa.
"Thiếp từ ngộ biến đến giờ.
"Ong qua bướm lại đã thừa xấu xa.
"Bấy chầy gió táp mưa sa.
"Mấy trăng cũng khuyết mấy hoa cũng tàn.
"Còn chi là cái hồng nhan,
"Đã xong thân thế còn toan nỗi nào?
"Nghĩ mình chẳng hổ mình sao,
"Dám đem trần cấu dự vào bố kinh!
"Đã hay chàng nặng vì tình,
"Trông hoa đèn chẳng thẹn mình lắm ru!
"Từ rày khép cửa phòng thu,
"Chẳng tu thì cũng như tu mới là!
"Chàng dù nghĩ đến tình xa,
"Đem tình cầm sắt đổi ra cầm cờ.
"Nói chi kết tóc xe tơ,
"Đã buồn cả ruột mà dơ cả đời!"
Chàng rằng: "Khéo nói nên lời,
"Mà trong lẽ phải có người có ta!
"Xưa nay trong đạo đàn bà,
"Chữ trinh kia cũng có ba bảy đường,
"Có khi biến có khi thường,
"Có quyền nào phải một đường chấp kinh.
"Như nàng lấy hiếu làm trinh,
"Bụi nào cho đục được mình ấy vay?
"Trời còn để có hôm nay,
"Tan sương đầu ngõ vén mây giữa trời.
"Hoa tàn mà lại thêm tươi,
"Trăng tàn mà lại hơn mười rằm xưa.
"Có điều chi nữa mà ngờ,
"Khách qua đường để hững hờ chàng Tiêu!"
Nghe chàng nói đã hết điều,
Hai thân thì cũng quyết theo một bài.
Hết lời khôn lẽ chối lời,
Cúi đầu nàng những ngắn dài thở than.
Nhà vừa mở tiệc đoàn viên,
Hoa soi ngọn đuốc hồng chen bức là.
Cùng nhau giao bái một nhà,
Lễ đà đủ lễ đôi đà xứng đôi.
Động phòng dìu dặt chén mồi,
Bâng khuâng duyên mới ngậm ngùi tình xưa.
Những từ sen ngó đào tơ,
Mười lăm năm mới bây giờ là đây!
Tình duyên ấy hợp tan này,
Bi hoan mấy nỗi đêm chầy trăng cao.
Canh khuya bức gấm rủ thao,
Dưới đèn tỏ dạng má đào thêm xuân.
Tình nhân lại gặp tình nhân,
Hoa xưa ong cũ mấy phân chung tình.
Nàng rằng: "Phận kiếp đã đành,
"Có làm chi nữa cái mình bỏ đi!
"Nghĩ chàng nghĩa cũ tình ghi,
"Chiều lòng gọi có xướng tùy mảy may.
"Riêng lòng đã thẹn lắm thay,
"Cũng đà mặt dạn mày dày khó coi!
"Những như âu yếm vành ngoài,
"Còn toan mở mặt với người cho qua.
"Lại như những thói người ta,
"Vớt hương dưới đất bẻ hoa cuối mùa.
"Khéo là giở nhuốc bày trò,
"Còn tình đâu nữa là thù đấy thôi!
"Người yêu ta xấu với người,
"Yêu nhau thì lại bằng mười phụ nhau!
"Cửa nhà dù tính về sau,
"Thì còn em đó lọ cầu chị đây.
"Chữ trinh còn một chút này,
"Chẳng cầm cho vững lại giày cho tan!
"Còn nhiều ân ái chan chan,
"Hay gì vầy cánh hoa tàn mà chơi?"
Chàng rằng: "Gắn bó một lời,
"Bỗng không cá nước chim trời lỡ nhau.
"Xót người lưu lạc bấy lâu,
"Tưởng thề thốt nặng cũng đau đớn nhiều!
"Thương nhau sinh tử đã liều,
"Gặp nhau còn chút bấy nhiêu là tình.
"Chừng xuân tơ liễu còn xanh,
"Nghĩ rằng chưa thoát khỏi vành ái ân.
"Gương trong chẳng chút bụi trần,
"Một lời quyết hẳn muôn phần kính thêm!
"Bấy lâu đáy bể mò kim,
"Là nhiều vàng đá phải tìm trăng hoa?
"Ai ngờ lại họp một nhà,
"Lọ là chăn gối mới ra sắt cầm!"
Nghe lời sửa áo cài trâm,
Khấn đầu lạy tạ cao thâm nghìn trùng:
"Thân tàn gạn đục khơi trong,
"Là nhờ quân tử khác lòng người ta.
"Mấy lời tâm phúc ruột rà,
"Tương tri đường ấy mới là tương tri!
"Chở che đùm bọc thiếu gì,
"Trăm năm danh tiết cũng vì đêm nay!"
Thoắt thôi tay lại cầm tay,
Càng yêu vì nết càng say vì tình. T
hêm nến giá nối hương bình,
Cùng nhau lại chuốc chén quỳnh giao hoan.
Tình xưa lai láng khôn hàn,
Thong dong lại hỏi ngón đàn ngày xưa.
Nàng rằng: "Vì mấy đường tơ,
"Lầm người cho đến bây giờ mới thôi! "
Ăn năn thì sự đã rồi! "
Nể lòng người cũ vâng lời một phen."
Phím đàn dìu dặt tay tiên,
Khói trầm cao thấp tiếng huyền gần xa.
Khúc đâu đầm ấm dương hòa,
Ấy là hồ điệp hay là Trang sinh.
Khúc đâu êm ái xuân tình,
Ấy hồn Thục đế hay mình đỗ quyên?
Trong sao châu nhỏ duềnh quyên,
Ấm sao hạt ngọc Lam điền mới đông!
Lọt tai nghe suốt năm cung,
Tiếng nào là chẳng não nùng xôn xao.
Chàng rằng: "Phổ ấy tay nào,
"Xưa sao sầu thảm nay sao vui vầy?
"Tẻ vui bởi tại lòng này,
"Hay là khổ tận đến ngày cam lai?"
Nàng rằng: "Ví chút nghề chơi,
"Đoạn trường tiếng ấy hại người bấy lâu!
"Một phen tri kỷ cùng nhau,
"Cuốn dây từ đấy về sau cũng chừa."
Chuyện trò chưa cạn tóc tơ,
Gà đà gáy sáng trời vừa rạng đông.
Tình riêng chàng lại nói sòng,
Một nhà ai cũng lạ lùng khen lao.
Cho hay thục nữ chí cao,
Phải người tối mận sớm đào như ai?
Hai tình vẹn vẽ hòa hai,
Chẳng trong chăn gối cũng ngoài cầm thơ.
Khi chén rượu khi cuộc cờ,
Khi xem hoa nở khi chờ trăng lên.
Ba sinh đã phỉ mười nguyền,
Duyên đôi lứa cũng là duyên bạn bầỵ
Nhớ lời lập một am mây,
Khiến người thân tín rước thầy Giác Duyên.
Đến nơi đóng cửa cài then,
Rêu trùm kẻ ngạch cỏ lên mái nhà,
Sư đà hái thuốc phương xa,
Mây bay hạc lánh biết là tìm đâu?
Nặng vì chút nghĩa bấy lâu,
Trên am cứ giữ hương dầu hôm mai.
Một nhà phúc lộc gồm hai,
Nghìn năm dằng dặc quan giai lần lần.
Thừa gia chẳng nết nàng Vân,
Một cây cù mộc một sân quế hòe.
Phong lưu phú quý ai bì,
Vườn xuân một cửa để bia muôn đời.
Ngẫm hay muôn sự tại trời,
Trời kia đã bắt làm người có thân.
Bắt phong trần phải phong trần,
Cho thanh cao mới được phần thanh cao.
Có đâu thiên vị người nào,
Chữ tài chữ mệnh dồi dào cả hai,
Có tài mà cậy chi tài,
Chữ tài liền với chữ tai một vần.
Đã mang lấy nghiệp vào thân,
Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa.
Thiện căn ở tại lòng ta,
Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài.
Lời quê chắp nhặt dông dài,
Mua vui cũng được một vài trống canh.
Hết
Nguyễn Du
(Dr. Phan Xuân Hùng: hiệu đính sơ khởi)
Xem thêm
Kim Vân Kiều do cụ Ðàm Duy Tạo giảo đính và tường giải
Kiếp trần biết giũ bao giờ cho xong?
Hoa trôi nước chảy xuôi dòng,
Xót thân chìm nỗi đau lòng hợp tan!
Lời xưa đã lỗi muôn vàn,
Mảnh hương còn đó phím đàn còn đây,
Đàn cầm khéo ngẩn ngơ dây,
Lửa hương biết có kiếp này nữa thôi?
Bình bồng còn chút xa xôi,
Đỉnh chung sao nỡ ăn n gồi cho an!
Rắp mong treo ấn từ quan,
Mấy sông cũng lội mấy ngàn cũng pha.
Dấn mình trong án can qua,
Vào sinh ra tử họa là thấy nhau.
Nghĩ điều trời thẳm vực sâu,
Bóng chim tăm cá biết đâu mà nhìn!
Những là nấn ná đợi tin,
Nắng mưa biết đã mấy phen đổi dờỉ
Năm mây bỗng thấy chiếu trời,
Khâm ban sắc chỉ đến nơi rành rành.
Kim thì cải nhậm Nam bình,
Chàng Vương cũng cải nhậm thành Phú dương.
Sắm xanh xe ngựa vội vàng,
Hai nhà cùng thuận một đường phó quan.
Xảy nghe thế giặc đã tan,
Sóng êm Phúc kiến lửa tàn Chiếc giang.
Được tin Kim mới rủ Vương,
Tiện đường cùng lại tìm nàng sau xưa.
Hàng châu đến đó bây giờ,
Thật tin hỏi được tóc tơ rành rành.
Rằng: "Ngày hôm nọ giao binh,
"Thất cơ Từ đã thu linh trận tiền.
"Nàng Kiều công cả chẳng đền,
"Lệnh quan lại bắt ép duyên thổ tù.
"Nàng đà gieo ngọc trầm châu,
"Sông Tiền đường đó ấy mồ hồng nhan!"
Thương ôi! không hợp mà tan,
Một nhà vinh hiển riêng oan một nàng!
Chiêu hồn thiết vị lễ thường,
Giải oan lập một đàn tràng bên sông.
Ngọn triều non bạc trùng trùng,
Vời trông còn tưởng cánh hồng lúc gieo.
Tình thâm bể thảm lạ điều,
Nào hồn tinh vệ biết theo chốn nào?
Cơ duyên đâu bỗng lạ sao,
Giác Duyên đâu bỗng tìm vào đến nơi.
Trông lên linh vị chữ bài,
Thất kinh mới hỏi: "Những người đâu ta?
"Với nàng thân thích gần xa, "
Người còn sao bỗng làm ma khóc người?"
Nghe tin nhơ nhác rụng rời,
Xúm quanh kể lể rộn lời hỏi tra:
"Này chồng này mẹ này cha,
"Này là em ruột này là em dâu.
"Thật tin nghe đã bấy lâu,
"Pháp sư dạy thế sự đâu lạ dường!"
Sư rằng: "Nhân quả với nàng,
"Lâm truy buổi trước Tiền đường buổi sau.
"Khi nàng gieo ngọc trầm châu,
"Đón nhau tôi đã gặp nhau rước về,
"Cùng nhau nương cửa bồ đề,
"Thảo am đó cũng gần kề chẳng xa.
"Phật tiền ngày bạc lân la,
"Đăm đăm nàng cũng nhớ nhà khôn khuây."
Nghe tin nở mặt nở mày,
Mừng nào lại quá mừng này nữa chăng?
Từ phen chiếc lá lìa rừng,
Thăm tìm luống những liệu chừng nước mây.
Rõ ràng hoa rụng hương bay,
Kiếp sau họa thấy kiếp này hẳn thôi.
Minh dương đôi ngả chắc rồi,
Cõi trần mà lại thấy người cửu nguyên!
Cùng nhau lạy tạ Giác Duyên,
Bộ hành một lũ theo liền một khi.
Bẻ lau vạch cỏ tìm đi,
Tình thâm luống hãy hồ nghi bảy phần.
Quanh co theo dải giang tân,
Khỏi rừng lau đã tới sân Phật đường.
Giác Duyên lên tiếng gọi nàng,
Phòng trong vội dạo sen vàng bước ra.
Trông xem đủ mặt một nhà:
Xuân già còn trẻ huyên già còn tươi.
Hai em phương trưởng hòa hai,
Nọ chàng Kim đó là người ngày xưa!
Tưởng bây giờ là bao giờ,
Rõ ràng mở mắt còn ngờ chiêm bao!
Giọt châu thánh thót quẹn bào,
Mừng mừng tủi tủi xiết bao là tình!
Huyên già dưới gối gieo mình,
Khóc than mình kể sự tình đầu đuôi:
"Từ con lưu lạc quê người,
"Bèo trôi sóng vỗ chốc mười lăm năm!
"Tính rằng sông nước cát lầm,
"Kiếp này ai lại còn cầm gặp đây!"
Ông bà trông mặt cầm tay,
Dung quang chẳng khác chi ngày bước ra.
Bấy chầy dãi nguyệt dầu hoa,
Mười phần xuân có gầy ba bốn phần.
Nỗi mừng biết lấy chi cân?
Lời tan hợp chuyện xa gần thiếu đâu!
Hai em hỏi trước han sau,
Đứng trông chàng cũng trở sầu làm tươi.
Quây nhau lạy trước Phật đài,
Tái sinh trần tạ lòng người từ bi.
Kiệu hoa giục giã tức thì,
Vương ông dạy rước cùng về một nơi.
Nàng rằng: "Chút phận hoa rơi,
"Nửa đời nếm trải mọi mùi đắng cay.
"Tính rằng mặt nước chân mây,
"Lòng nào còn tưởng có rày nữa không?
"Được rày tái thế tương phùng.
"Khát khao đã thỏa tấm lòng lâu nay!
"Đã đem mình bỏ am mây,
"Tuổi này gởi với cỏ cây cũng vừạ
"Mùi thiền đã bén muối dưa,
"Màu thiền ăn mặc đã ưa nâu sồng.
"Sự đời đã tắt lửa lòng,
"Còn chen vào chốn bụi hồng làm chi!
"Dở dang nào có hay gì,
"Đã tu tu trót quá thì thì thôi!
"Trùng sinh ân nặng bể trời,
"Lòng nào nỡ dứt nghĩa người ra đi?"
Ông rằng: "Bỉ thử nhất thì,
"Tu hành thì cũng phải khi tòng quyền.
"Phải điều cầu Phật cầu Tiên,
"Tình kia hiếu nọ ai đền cho đây?
"Độ sinh nhờ đức cao dày,
"Lập am rồi sẽ rước thầy ở chung."
Nghe lời nàng phải chiều lòng,
Giã sư giã cảnh đều cùng bước ra.
Một nhà về đến quan nha,
Đoàn viên vội mở tiệc hoa vui vầỵ
Tàng tàng chén cúc dở say,
Đứng lên Vân mới giãi bày một hai.
Rằng: "Trong tác hợp cơ trời.
"Hai bên gặp gỡ một lời kết giao.
"Gặp cơn bình địa ba đào,
"Vậy đem duyên chị buộc vào cho em.
"Cũng là phận cải duyên kim,
"Cũng là máu chảy ruột mềm chớ sao?
"Những là rày ước mai ao,
"Mười lăm năm ấy biết bao nhiêu tình!
"Bây giờ gương vỡ lại lành,
"Khuôn thiêng lừa lọc đã đành có nơi.
"Còn duyên may lại còn người,
"Còn vầng trăng bạc còn lời nguyền xưa.
"Quả mai ba bảy dương vừa,
"Đào non sớm liệu xe tơ kịp thì."
Dứt lời nàng vội gạt đi:
"Sự muôn năm cũ kể chi bây giờ?
"Một lời tuy có ước xưa,
"Xét mình dãi gió dầu mưa đã nhiều.
"Nói càng hổ thẹn trăm chiều,
"Thà cho ngọn nước thủy triều chảy xuôi!"
Chàng rằng: "Nói cũng lạ đời,
"Dẫu lòng kia vậy còn lời ấy sao?
"Một lời đã trót thâm giao,
"Dưới dày có đất trên cao có trời!
"Dẫu rằng vật đổi sao dời,
"Tử sinh cũng giữ lấy lời tử sinh!
"Duyên kia có phụ chi tình,
"Mà toan sẻ gánh chung tình làm hai?"
Nàng rằng: "Gia thất duyên hài,
"Chút lòng ân ái ai ai cũng lòng.
"Nghĩ rằng trong đạo vợ chồng,
"Hoa thơm phong nhị trăng vòng tròn gương.
"Chữ trinh đáng giá nghìn vàng,
"Đuốc hoa chẳng thẹn với chàng mai xưa.
"Thiếp từ ngộ biến đến giờ.
"Ong qua bướm lại đã thừa xấu xa.
"Bấy chầy gió táp mưa sa.
"Mấy trăng cũng khuyết mấy hoa cũng tàn.
"Còn chi là cái hồng nhan,
"Đã xong thân thế còn toan nỗi nào?
"Nghĩ mình chẳng hổ mình sao,
"Dám đem trần cấu dự vào bố kinh!
"Đã hay chàng nặng vì tình,
"Trông hoa đèn chẳng thẹn mình lắm ru!
"Từ rày khép cửa phòng thu,
"Chẳng tu thì cũng như tu mới là!
"Chàng dù nghĩ đến tình xa,
"Đem tình cầm sắt đổi ra cầm cờ.
"Nói chi kết tóc xe tơ,
"Đã buồn cả ruột mà dơ cả đời!"
Chàng rằng: "Khéo nói nên lời,
"Mà trong lẽ phải có người có ta!
"Xưa nay trong đạo đàn bà,
"Chữ trinh kia cũng có ba bảy đường,
"Có khi biến có khi thường,
"Có quyền nào phải một đường chấp kinh.
"Như nàng lấy hiếu làm trinh,
"Bụi nào cho đục được mình ấy vay?
"Trời còn để có hôm nay,
"Tan sương đầu ngõ vén mây giữa trời.
"Hoa tàn mà lại thêm tươi,
"Trăng tàn mà lại hơn mười rằm xưa.
"Có điều chi nữa mà ngờ,
"Khách qua đường để hững hờ chàng Tiêu!"
Nghe chàng nói đã hết điều,
Hai thân thì cũng quyết theo một bài.
Hết lời khôn lẽ chối lời,
Cúi đầu nàng những ngắn dài thở than.
Nhà vừa mở tiệc đoàn viên,
Hoa soi ngọn đuốc hồng chen bức là.
Cùng nhau giao bái một nhà,
Lễ đà đủ lễ đôi đà xứng đôi.
Động phòng dìu dặt chén mồi,
Bâng khuâng duyên mới ngậm ngùi tình xưa.
Những từ sen ngó đào tơ,
Mười lăm năm mới bây giờ là đây!
Tình duyên ấy hợp tan này,
Bi hoan mấy nỗi đêm chầy trăng cao.
Canh khuya bức gấm rủ thao,
Dưới đèn tỏ dạng má đào thêm xuân.
Tình nhân lại gặp tình nhân,
Hoa xưa ong cũ mấy phân chung tình.
Nàng rằng: "Phận kiếp đã đành,
"Có làm chi nữa cái mình bỏ đi!
"Nghĩ chàng nghĩa cũ tình ghi,
"Chiều lòng gọi có xướng tùy mảy may.
"Riêng lòng đã thẹn lắm thay,
"Cũng đà mặt dạn mày dày khó coi!
"Những như âu yếm vành ngoài,
"Còn toan mở mặt với người cho qua.
"Lại như những thói người ta,
"Vớt hương dưới đất bẻ hoa cuối mùa.
"Khéo là giở nhuốc bày trò,
"Còn tình đâu nữa là thù đấy thôi!
"Người yêu ta xấu với người,
"Yêu nhau thì lại bằng mười phụ nhau!
"Cửa nhà dù tính về sau,
"Thì còn em đó lọ cầu chị đây.
"Chữ trinh còn một chút này,
"Chẳng cầm cho vững lại giày cho tan!
"Còn nhiều ân ái chan chan,
"Hay gì vầy cánh hoa tàn mà chơi?"
Chàng rằng: "Gắn bó một lời,
"Bỗng không cá nước chim trời lỡ nhau.
"Xót người lưu lạc bấy lâu,
"Tưởng thề thốt nặng cũng đau đớn nhiều!
"Thương nhau sinh tử đã liều,
"Gặp nhau còn chút bấy nhiêu là tình.
"Chừng xuân tơ liễu còn xanh,
"Nghĩ rằng chưa thoát khỏi vành ái ân.
"Gương trong chẳng chút bụi trần,
"Một lời quyết hẳn muôn phần kính thêm!
"Bấy lâu đáy bể mò kim,
"Là nhiều vàng đá phải tìm trăng hoa?
"Ai ngờ lại họp một nhà,
"Lọ là chăn gối mới ra sắt cầm!"
Nghe lời sửa áo cài trâm,
Khấn đầu lạy tạ cao thâm nghìn trùng:
"Thân tàn gạn đục khơi trong,
"Là nhờ quân tử khác lòng người ta.
"Mấy lời tâm phúc ruột rà,
"Tương tri đường ấy mới là tương tri!
"Chở che đùm bọc thiếu gì,
"Trăm năm danh tiết cũng vì đêm nay!"
Thoắt thôi tay lại cầm tay,
Càng yêu vì nết càng say vì tình. T
hêm nến giá nối hương bình,
Cùng nhau lại chuốc chén quỳnh giao hoan.
Tình xưa lai láng khôn hàn,
Thong dong lại hỏi ngón đàn ngày xưa.
Nàng rằng: "Vì mấy đường tơ,
"Lầm người cho đến bây giờ mới thôi! "
Ăn năn thì sự đã rồi! "
Nể lòng người cũ vâng lời một phen."
Phím đàn dìu dặt tay tiên,
Khói trầm cao thấp tiếng huyền gần xa.
Khúc đâu đầm ấm dương hòa,
Ấy là hồ điệp hay là Trang sinh.
Khúc đâu êm ái xuân tình,
Ấy hồn Thục đế hay mình đỗ quyên?
Trong sao châu nhỏ duềnh quyên,
Ấm sao hạt ngọc Lam điền mới đông!
Lọt tai nghe suốt năm cung,
Tiếng nào là chẳng não nùng xôn xao.
Chàng rằng: "Phổ ấy tay nào,
"Xưa sao sầu thảm nay sao vui vầy?
"Tẻ vui bởi tại lòng này,
"Hay là khổ tận đến ngày cam lai?"
Nàng rằng: "Ví chút nghề chơi,
"Đoạn trường tiếng ấy hại người bấy lâu!
"Một phen tri kỷ cùng nhau,
"Cuốn dây từ đấy về sau cũng chừa."
Chuyện trò chưa cạn tóc tơ,
Gà đà gáy sáng trời vừa rạng đông.
Tình riêng chàng lại nói sòng,
Một nhà ai cũng lạ lùng khen lao.
Cho hay thục nữ chí cao,
Phải người tối mận sớm đào như ai?
Hai tình vẹn vẽ hòa hai,
Chẳng trong chăn gối cũng ngoài cầm thơ.
Khi chén rượu khi cuộc cờ,
Khi xem hoa nở khi chờ trăng lên.
Ba sinh đã phỉ mười nguyền,
Duyên đôi lứa cũng là duyên bạn bầỵ
Nhớ lời lập một am mây,
Khiến người thân tín rước thầy Giác Duyên.
Đến nơi đóng cửa cài then,
Rêu trùm kẻ ngạch cỏ lên mái nhà,
Sư đà hái thuốc phương xa,
Mây bay hạc lánh biết là tìm đâu?
Nặng vì chút nghĩa bấy lâu,
Trên am cứ giữ hương dầu hôm mai.
Một nhà phúc lộc gồm hai,
Nghìn năm dằng dặc quan giai lần lần.
Thừa gia chẳng nết nàng Vân,
Một cây cù mộc một sân quế hòe.
Phong lưu phú quý ai bì,
Vườn xuân một cửa để bia muôn đời.
Ngẫm hay muôn sự tại trời,
Trời kia đã bắt làm người có thân.
Bắt phong trần phải phong trần,
Cho thanh cao mới được phần thanh cao.
Có đâu thiên vị người nào,
Chữ tài chữ mệnh dồi dào cả hai,
Có tài mà cậy chi tài,
Chữ tài liền với chữ tai một vần.
Đã mang lấy nghiệp vào thân,
Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa.
Thiện căn ở tại lòng ta,
Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài.
Lời quê chắp nhặt dông dài,
Mua vui cũng được một vài trống canh.
Hết
Nguyễn Du
(Dr. Phan Xuân Hùng: hiệu đính sơ khởi)
Xem thêm
Kim Vân Kiều do cụ Ðàm Duy Tạo giảo đính và tường giải
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)